S. Moulijn
Deutsche Zusammenfassung
Op zoek naar rust en schoonheid in het landschap: Moulijn, schilder en lithograaf
S. Moulijn - Zelfportret
Zelfportret met steen, Litho (1929)
Moulijn, lithograaf en schilder, leefde in de tweede helft van de 19de en de eerste helft van de twintigste eeuw. Zijn oeuvre omvat rond 200 lithografiën en een groot aantal schilderijen.

Van de litho's en schilderijen gaat een vaak dromerige rust uit. Het gaat hier niet zozeer om een nostalgisch geinspireerde retrospectieve zienswijze, maar om het zoeken, waarnemen en tonen van esthetische schoonheid in de natuur.

Simon Moulijn wordt 20 juli 1866 in Rotterdam als derde kind van de fabrikant Simon Moulijn geboren. In 1882 wordt Moulijn leerling van de Rotterdamse Academie voor Beeldende Kunsten. In 1885 vertrekt hij naar de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam, waar hij onder andere Ferdinand Hart Nibbrig, Richard Roland Holst en Isaac Israëls leert kennen. Vanaf 1887 woont en werkt Moulijn op verschillende plaatsen in Nederland.

In deze periode, die ten dele ook door experimten met de vormgeving gekenmerkt wordt, ontstaan veel landelijke taferelen van oude boerderijen, landschappen en dorpsgezichten, die uiteindelijk typerend voor zijn werk zullen worden. Als medeoprichter van de Haagsche Kunstkring en lid van Pulchri Studio leert Moulijn omstreeks 1891 Theo van Hoytema kennen. Eerste exposities vinden in 1893 in Pulchri Studio en in de Haagsche Kunstkring plaats.

S. Moulijn - Schemering
Schemering, Litho (1895)
In de jaren daarna volgen tentoonstellingen van werken in het Hotel de l’Art Nouveau van S. Bing in Parijs (1896), in de Lakenhal in Leiden, in Kunstzaal Oldenzeel in Rotterdam (1897) en bij „Voor de Kunst" in Utrecht (1898). In deze jaren woont Moulijn in Drente, in Rotterdam, in Den Haag , in De Steeg, waar hij een atelier deelt met Edzard Koning, en in Renkum.
S. Moulijn - Eco en Hans Moulijn
Portretten van Eco en Hans Moulijn (1910)
12 maart 1902 trouwt Moulijn met de dichteres Henriëtte Haitsma Mulier. Het jonge paar vestigt zich in Laren (NH), waar destijds reeds vele kunstenaars woonden en zodoende uit de kontakten met zijn studiegenoten Roland Holst en Hart Nibbrig, maar ook met andere kunstenaars (J. G. Veldheer, F. Smissaert en Jan Eisenloeffel) ook nieuwe impulsen ontstonden zoals die oprichting van een „kunstschool" in Laren (samen met Hart Nibbrig). In Laren laat Moulijn 1903 naar eigen ontwerp een huis bouwen. In 1918 verhuist het echtpaar, dat intussen twee zoons heeft, naar Den Haag. S. Moulijn - Portret van Henriëtte Moulijn-Haitsma Mulier
Portret van Henriëtte Moulijn - Haitsma Mulier (1902)

Nadat beide zoons zelfstandig geworden zijn, wordt het huis in Den Haag te groot. Het echtpaar Moulijn gaat in 1935 in Wassenaar wonen, waar Moulijn een houten atelier in de buurt van zijn woning laat bouwen.

Atelier van S. Moulijn in Wassenaar
Atelier van Moulijn te Wassenaar (Toestand 2005)
Interieur van het atelier van S. Moulijn
Interieur van het atelier in Wassenaar met drukpers voor litho's (1936)
S. Moulijn in zijn studeerkamer in Den Haag
Moulijn in zijn studeerkamer in Den Haag

Vanaf 1895 begint Moulijn zich steeds sterker bezig te houden met de lithografie. Deze techniek zal uiteindelijk in zijn levenswerk een vooraanstaande plaats innemen. In 1911 is hij medeoprichter van de „Vereeniging tot Bevordering der Grafische Kunst". Als secretaris van deze vereniging heeft hij de komende decennia ook een belangrijk aandeel in de organisatie van tentoonstellingen van Nederlandse grafiek in het binnen- en buitenland.

In 1917 wordt Moulijn docent grafische kunst aan de Rotterdamse Academie voor Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen. In 1918 publiceert hij „De lithografische prentkunst", waarin de ontwikkeling vanaf de uitvinding van de lithografie in 1796 door Alois Senefelder in Duitsland en de verbreiding van deze techniek in Europa beschreven worden.

Behalve ca. 200 litho’s omvat het werk van Moulijn ook een groot aantal schilderijen, tekeningen en aquarellen. Zijn hoofdmotieven waren de natuur en het landschap. De pagina's met afbeeldingen op deze site geven een kleine indruk van het werk van Moulijn. Daarbij hebben wij geprobeerd, het werk vooral thematisch en gebaseerd op de symboliek van het getoonde te benaderen. Uit de verschillende landschappen, die hij weergeeft, komt een van de belangrijkste eigenschappen van Moulijn "als schilder van de romantische eenzaamheid"(Algemeen Handelsblad) naar voren. Zijn liefde voor de natuur komt in de waarneming van bos als landschap tot uitdrukking. Het landschap is echter ook de omgeving, waarin mensen leven. In de waarneming van Moulijn is dat veelal slechts de aanduiding van de menselijke aanwezigheid. Het landschap wordt echter ook door de mensen gevormd: Moulijn geeft de stilte weer, die parklandschappen kunnen uitstralen. Hij maakt de kracht, waarmee de oude Maasbrug in Rotterdam de rivier overspant zichtbaar. In de wallen van Naarden staat de rustige sterkte van dit verdedigingsbouwwerk op de voorgrond. In "Burchtruïne aan een rivier" komt het langzame verval van kracht en sterkte aan de orde. Idyllische landschappen zijn een derde aspect van de vorming van het landschap door de mensen: De tuin van Villa d'Este in Tivoli is hiervan een voorbeeld. Van belang is tenslotte ook het op symbolistische weergeven van menselijke eigenschappen bijvoorbeeld op een van weinige houtsneden of op "Ex Libris".

Grote invloed op zijn werk hadden zijn reizen naar Duitsland (1905 Monschau, 1909 Holzhausen), Italie (1911 Tivoli en Frascati, 1938 Florence), Frankrijk (1930 Fontainebleau, 1931 Neuilly), maar ook reizen in het binnenland (Drenthe, Zeeland, Noord-Brabant, Zuid-Limburg, Gelderland) vinden hun neerslag in vele werken. Een van de gemeenschappelijke kenmerken is de rust in het landschap..

Landschap bij Holzhausen
Landschap bij Holzhausen (Teutoburger Woud), 1910

Zeeuwse boer
Zeeuwse boer,
Houtsnede 1915

Ex Libris Hinsberg Ex Libris Moulijn
Links: Ex Libris voor Hanns Hinsberg, Rechts Ex Libris voor Henriette en Simon Moulijn-Haitsma Mulier
Reklame affiche de Molen
Reclame-affiche, lithografie, 1919

Moulijn overlijdt op 2 november 1948 in Den Haag. Slechts minder dan een maand later (1 december 1948) gevolgd door zijn echtgenote. Graf S. Moulijn en H. Moulijn-Haitsma Mulier in Wassenaar
Graf van S. Moulijn en H. Moulijn-Haitsma Mulier te Wassenaar